İkinci El Tekne Alırken Kontrol Listesi ve Devir İşlemleri

11 Ekim 2026

İkinci el tekne alırken iki işi doğru yapmak gerekiyor: teknenin teknik durumunu anlamak ve mülkiyeti usulüne uygun devralmak. Birincisinde hata yaparsanız masraf çıkar, ikincisinde hata yaparsanız tekne hukuken sizin olmayabilir.

Bu yazı her iki tarafı sırasıyla ele alıyor. Mevzuatla ilgili kısımlar genel bilgi niteliğinde ve hukuki danışmanlık yerine geçmez; işlemden önce Liman Başkanlığı'ndan güncel bilgi alın.

Gövde kontrolü

Tekneyi karadayken görmek en iyisi, suda yatan teknenin altını göremezsiniz.

Gövdeye plastik bir tokmakla hafifçe vurarak dolaşın. Boğuk ses veren bölgeler delaminasyona, yani katmanların ayrılmasına işaret edebilir.
Polyester gövdelerde su altı bölümündeki küçük kabarcıklar ozmoz belirtisi olabilir.
Kıç aynaya (transom) özellikle bakın. Motor bağlantı noktalarında çatlak, yumuşama ya da esneme varsa içindeki ahşap çürümüş olabilir.
Güvertede yürürken esneyen ya da yumuşak hissettiren noktaları not edin.
Omurga ve baş bodoslamada vurma, büyük macun ve tamir izi arayın.
Sintinede su, yağ ya da yakıt birikintisi ve kokusu olup olmadığına bakın, sintine pompasını çalıştırıp deneyin.

Motor kontrolü

Dıştan takma motor

Motor saatini göstergeden ya da yetkili servisin teşhis cihazından okutun.
Alt ayak (şanzıman) yağından tapadan az miktar akıtın. Süt gibi açık renkli yağ içeri su girdiğini gösterir.
Soğutma suyu kontrol çıkışından (pilot su) düzenli su gelmeli. Gelmiyorsa su pompası ve impeller yenilenmeli.
Pervane, pervane şaftı ve alt ayakta darbe ve korozyon izlerine bakın.
Trim ve tilt sisteminin iki yönde düzgün çalıştığını görün.
Kompresyon ölçümü yaptırmak, silindirlerin durumunu görmenin pratik bir yolu.

İçten takma ve içten-dıştan motor

Motor yağının seviyesini ve rengini kontrol edin; yağda su ya da köpük olmamalı.
İçten-dıştan sistemlerde körüklerde yırtık ve sertleşme olup olmadığına bakın. Hasarlı körük tekneye su alınmasına yol açabilir.
Egzoz manifoldu ve dirseklerde korozyon, motor bloğunda tuz izi arayın.
Şaft, salmastra ve kavrama sistemini kontrol ettirin.

Her iki tipte de motorun soğukken çalıştırıldığını görün ve satıcıdan yağ, filtre, impeller ve kayış değişimleri için servis kaydı isteyin.

Elektrik, yakıt ve donanım

Seyir fenerleri, sintine pompası, marş sistemi, göstergeler ve navigasyon cihazlarını tek tek deneyin. Kabloların düzenli ve korozyonsuz olmasına dikkat edin; amatörce eklenmiş kablolar yangın riski taşır. Yakıt deposunu, hortumları ve havalandırmayı kontrol edin, yakıt kokusunu ciddiye alın. Tekneyle birlikte satılan can yeleği, can simidi, yangın söndürücü gibi donanımı da tek tek listeleyin.

Deniz denemesi ve ekspertiz

Deniz denemesi yapmadan tekne almayın. Planaya kalkış, tam gazda devir ve hız, direksiyon, trim ve motor ısısı izlenmesi gereken başlıca noktalar. Dönüşte sintineye yeniden bakın.

Bağımsız bir ekspertiz (sörvey) yaptırmak yasal bir zorunluluk değil, ama yüksek bedelli alımlarda güçlü bir tavsiye. Rapor, pazarlıkta da somut bir dayanak sağlar. Motor için markanın yetkili servisinden ayrı bir kontrol almak da işe yarar.

Evrak kontrolü

18 groston altındaki ticari tekneler ile boyu 2,5 metre ve üzerindeki özel kullanım tekneleri Liman Başkanlıklarında bağlama kütüğüne kaydedilir. Daha büyük gemiler gemi siciline tabi. İkinci el piyasasındaki teknelerin büyük kısmı bağlama kütüğüne kayıtlı.

Bağlama kütüğü ruhsatnamesinin aslını görün. Ruhsatname bir ile beş yıl arasında bir süre için düzenlenir; süresi dolmuşsa idari para cezası ve birikmiş yükümlülük söz konusu olabilir.
Ruhsatnamedeki malik bilgisi satıcının kimliğiyle aynı olmalı. Şirket adına kayıtlı teknede imza yetkisini gösteren belgeler gerekir.
Ruhsatnamedeki boy ve gövde bilgileri ile motor seri numarası teknedekiyle uyuşmalı. Motoru sonradan değişmiş teknelerde kaydın güncellenip güncellenmediğine bakın.
Rehin, haciz ve ihtiyati tedbir gibi kayıtlar bağlama kütüğüne işlenir ve tekne el değiştirse de ortadan kalkmaz. Kapora konuşmadan önce bu kayıtları satıcıya sorun ve Liman Başkanlığı'ndan teyit edin.

Devir nasıl yapılır

Bağlama Kütüğü Uygulama Yönetmeliği'ne göre mülkiyetin devrine ilişkin belgelerin Liman Başkanlığı huzurunda ya da noterde düzenlenmesi zorunlu, bunun dışında yapılan devir işlemleri geçersiz sayılıyor. Yani taraflar arasında imzalanan adi bir satış kağıdı tek başına mülkiyeti geçirmez.

Liman Başkanlığında yapılacak satışlarda başvuru, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın UMURBEY sistemi üzerinden randevu alınarak "Bağlama Kütüğü Gemi Satış Başvurusu" adımıyla yapılıyor. Liman Başkanlıklarının yayımladığı listelere göre genellikle şu belgeler isteniyor:

Satıcı ve alıcının kimlik belgeleri ve yakın tarihli vesikalık fotoğrafları
Teknenin farklı açılardan renkli fotoğrafları ve motor seri numarasının fotoğrafı
Bağlama kütüğü ruhsatnamesinin aslı
Tam boyu 5 metre ve üzerindeki teknelerde ruhsatname harcının vergi dairesine ödendiğini gösteren makbuz
Tekne ticari kullanılacaksa alıcının vergi levhası ve oda kaydı
Taraflardan biri şirketse imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi gibi şirket belgeleri

Belge listesi başkanlıktan başkanlığa farklılık gösterebiliyor ve zamanla değişebiliyor. Randevudan önce işlemi yapacağınız Liman Başkanlığı'nın güncel listesine bakın.

Ödeme ne zaman yapılmalı

Ödemeyi devir işlemiyle aynı gün, işlem yapılırken tamamlamak her iki taraf için de en güvenli yol. Tekneyi ve evrakı görmeden kapora göndermeyin, ödemeyi ruhsatnamede adı yazan kişiden başkasının hesabına yapmayın. Parkur360 üzerinden ödeme yapılmaz ve sitede emanet sistemi yoktur; ayrıntılar için Güvenli Alışveriş sayfasına bakabilirsiniz.

Devirden sonra

Tekneyi kullanacak kişinin tekne boyuna uygun Amatör Denizci Belgesi olmalı: 10 metreye kadar ADB 10, 24 metreye kadar ADB 24. Özel teknelerin yönetmelikteki asgari emniyet donanımıyla donatılması gerekiyor ve özel olarak kayıtlı tekne ücretli tur ya da kiralama gibi ticari amaçlarla kullanılamıyor. Ruhsatnamenin bitiş tarihini de not edin, yenileme başvurusu süre dolmadan en az 15 gün önce yapılmalı.

Aradığınız tekne için Parkur360'taki satılık tekne ilanlarına göz atabilirsiniz. Motoru ayrı değerlendirmek isterseniz deniz motoru, alım öncesi kontrol için servis ve bakım ilanlarına da bakabilirsiniz.